O MNIE

Dodano: 01-10-2011

Kastracja samicy szczura domowego


Kastrowałam ostatnio pewną śliczną białą szczurzą samiczkę. Miała niecałe 2 lata i mocno kochających ją właścicieli. Gdy zaczęła krwawić z dróg rodnych zdecydowali się na zabieg. Miesiąc wcześniej kastrowali z tych samych powodów drugą samiczkę mieszkającą w ich domu. Obydwie samiczki miały stany zapalne macicy, druga dodatkowo ogromne cysty na obydwu jajnikach.

Zdj.1 - Szczurza dziewczynka po zabiegu kastracji, w pięknym kaftaniku, uszytym na wymiar przez jej właścicielkę (aby nie grzebała przy szwach na brzuszku).

W trakcie operacji pomyślałam, że dobrze by było coś z tym zrobić. Samice szczurów powinny być kastrowane w młodym wieku. Znacznie by to zmniejszyło ich wczesną śmiertelność. Wiele z nich umiera z powodu nowotworów gruczołu mlekowego (najczęściej są to guzy hormonozależne), albo zmian nowotworowych/zapalnych dróg rodnych.

Zastanawiałam się, dlaczego te samiczki trafiają do mnie tak późno - w momencie gdy ich życie jest już zagrożnone i musimy szybko operować. Dostrzegłam kilka przyczyn:

1.Brak wiedzy właścicieli

Właściciele często nie zdają sobie sprawy z tego że "burza hormonalne" która ma miejsce w organizmie niekastrowanej szczurci jest dla niej zabójcza. Jej efektem są nowotwory macicy i gruczołu mlekowego, zmiany zapalne śluzówki macicy, torbiele jajników. Liczba chorujących szczurzyc jest ogromna. Poza chorobami nerek i płuc jest to jedna z głównych przyczyn śmierci samiczek.

2. Strach przed narkozą.

Bardzo dobrze Państwa rozumiem - zarówno jako opiekun swoich własnych zwierząt jak i chirurg. Narkoza zawsze jest obarczona pewnym ryzykiem. Kiedyś, dysponując jedynie narkozą iniekcyjną sama bałam się namawiać właścicieli na znieczulanie szczurków bez ważnej przyczyny. Jednak teraz, gdy dysponujemy nowoczesną anestezjologią - znieczuleniem wziewnym - ryzyko znacznie spadło. Operujemy na niej nawet 3 letnie szczurki i znoszą one zabiegi dobrze. Ryzyko śmierci z powodu nowotworów dróg rodnych jest wielokrotnie większe od tego jakie niesie ze sobą znieczulenie. Dlatego z czystym sumieniem namawiam do kastrowania młodych szczurzyc.

Zdj.2 - Szczurcia znieczulona przy pomocy narkozy wziewnej.

3. Długość życia szczurków

Wiem że czasem rolę pełnią czynniki finansowe. Jeżeli zwierzątko żyje 7-8 lat bardziej inwestujemy w jego zdrowie. W przypadku zwierzątka żyjącego 2-3 lata niektórzy uważają że to się "nie opłaca".

WZGLĘDY MEDYCZNE

Skupmy się na wskazaniach medycznych do kastracji samic. Kastrujemy zarówno samce (usuwając im jądra) jak i samice (usuwając macicę wraz z jajnikami). Potocznie używane słowo sterylizacja oznacza podwiązanie jajowodów (celem antykoncepcji chirurgicznej) i nie wykonujemy jej prawie nigdy u zwierząt.

Dlaczego kastrujemy?

1. Guzy gruczołu mlekowego

Nieznana jest przyczyna powstawania nowotworów gruczołu mlekowego. Znane są natomiast czynniki zwiększające ryzyko ich wystąpienia. Są to obciążenia genetyczne, wiek, dieta oraz czynniki hormonalne.

Jest prawie pewne, że inicjacja powstawania większości (jeśli nie wszystkich) guzów gruczołu mlekowego jest zależna od stymulacji hormonalnej. Z czasem mogą one jednak przekształcić się w guzy hormononiezależne. Stąd pogarszające się z czasem efekty prób farmakologicznego leczenia guzów gruczoły mlekowego u szczurzyc. Najważniejszymi hormonami zamieszanymi we wzrost nowotworów gruczołu mlekowego są estrogeny, prolaktyna i progesteron. Kastracja samicy zmniejsza ryzyko pojawienia się tych guzów.

Więcej o guzach gruczołu mlekowego u szczurów można znaleźć w artykule "Guzy gruczołu mlekowego u samicy szczura domowego"

2. Choroby dróg rodnych

- stany zapalne, nowotwory, cysty jajnikowe.

3. Guzy przysadki

Gruczolaki przysadki stwierdza się głównie u starszych szczurków, częściej u nie używanych do rozrodu, nie kastrowanych samic. Istotną rolę odgrywają tu estrogeny, które pobudzają namrażanie się komórek przysadki gruczołowej. Wczesna kastracja samic znacząco zmniejsza ryzyko rozwoju tego nowotworu u starszych zwierząt.

4. Antykoncepcja

Gdy ktoś ma w domu szczurki obydwu płci a nie chce mieć hodowli.

JAK WYGLĄDA ZABIEG

Tak samo jak u psów czy kotów. Otwieramy jamy brzuszną i usuwamy macicę wraz z jajnikami. Ze względu na małe rozmiary zwierzątka ważne jest, aby nie dopuścić do wychłodzenia w czasie operacji ani dużej utraty krwi. Stosujemy też inny rodzaj znieczulenia. Osobiście zawsze przeprowadzam te zabiegi w narkozie wziewnej.

JAK NALEŻY PRZYGOTOWAĆ MALEŃSTWO DO ZABIEGU?

Nie trzeba nic robić. Szczurki nie umieją wymiotować, nie ma więc ryzyka zachłyśnięcia się wymiocinami w trakcie zabiegu, nie trzeba więc ich głodzić przed zabiegiem.

JAK WYGLĄDA OPIEKA POOPERACYJNA?

Szczurki znieczulane wziewnie wstają zaraz po zabiegu. Najczęściej kilkanaście minut po operacji idą już do miseczki w poszukiwaniu jedzenia :). W naszej przychodni (OAZA - Kraków) dla bezpieczeństwa zostają z nami jeszcze kilka godzin po operacji. Później idą do domu. Najczęściej trzeba, aby szczurek po zabiegu nosił specjalny kołnierz ochronny który uniemożliwi mu zjedzenie szwów. Niestety trudno im wytłumaczyć inaczej aby tego nie robiły. Osobiście zazwyczaj zszywam szczurki podwójnie - oprócz szwu śródskórnego (którego nie widać) dodatkowo zakładam kilka węzełków wzmacniających (widocznych na zewnątrz). Nawet jeśli szczurkowi uda się uwolnić z kołnierza (lub właściciel litościwie sam mu go ściągnie) i zjeść jakieś szwy zewnętrzne, szew śródskórny powinien nadal trzymać. Lepiej jednak nie ryzykować i pilnować szczurka aby uniknąć ponownego szycia. Przez kilka dni po zabiegu podajemy też szczurkowi antybiotyki i leki przeciwbólowe. 7-10 dni po operacji ściągamy szwy zewnętrzne i zapominamy o sprawie :)

Zdj.3 - Na zdjęciu szczurcia po zabiegu kastracji (marzec 2011) - miała duży nowotwór w prawym rogu macicy.

SŁOWO KOŃCOWE:

Chciałabym aby szczurzyce kastrowane były wcześniej. Nie wtedy, gdy są już w starszym wieku obarczone ciężką chorobą. Kastrujmy je za młodu, jeszcze przed pojawieniem się problemów. Kastracja z pewnością nie zaszkodzi, a niejednej szczurzycy zapewni dobre, długie życie.

 

Autor: lek.wet.Lidia Lewandowska,

Specjalista Chorób Zwierząt Futerkowych

Przychodnia weterynaryjna OAZA - Kraków,

Ul.Zamoyskiego 86, 30-523 Kraków

kontakt: lidialew@poczta.fm

 


Dodaj komentarz:


* - pola wymagane

Komentarze:

Krzysiek  24-04-2016

Witam.Chciałbym o coś zapytać a nie wiem gdzie więc tu w komentarzu piszę.Na początek chciałbym zaznaczyć że wiem jaka jest różnica między sterylizacją a kastracją.Czy można wysterylizować szczurzycę od kręgosłupa znaczy robiąc na grzbiecie nacięcie?Proszę o odpowiedz

lek.wet. Lidia Lewandowska  03-05-2016

Kastracja to jest usunięcie jajników/jąder - i to jest to, co robimy u zwierząt. Gdybyśmy podwiązali jajowody lub nasieniowody to by była sterylizacja (to się robi u ludzi, jeśli z jakiś powodów mają być pozbawieni płodności). W mowie potocznej u właścicieli zwierząt przyjęło się, że kastruje się samce, a sterylizuje samice. Nie do końca tak jednak jest, bo jak wyjaśniłam wyżej, wszystkie zwierzaki poddawane są tak naprawdę zabiegowi kastracji (czyli usunięciu gonad). Jeśli ktoś z jakiegoś powodu woli dojście z boku, to może, jednak u szczurzyc nie ma do tego szczególnych wskazań. My je robimy z dojścia brzusznego.

ewcia  22-08-2016

Witam. Mam 2 szczurki samiczki. Mają po 2 lata i 2 lata i 3 miesiace. Ta młodsza dzisiaj zauważyłam ze krwawi z drug rodnych i niewiem co mam robić. Jest bardzo spokojna bo normalnie to szaleją. Co to może być?

lek.wet. Lidia Lewandowska  22-08-2016

Niestety jest to najczęściej wynik zmian chorobowych w obrębie dróg rodnych - w najlepszym przypadku zapalenia, częściej niestety zmian nowotworowych. Aby uratować taką samiczkę trzeba ją jak najszybciej wykastrować.